Zit eens recht!
door Balder Van Stichel – Kinesist en Osteopaat (i.o.)
Waarom een perfecte houding eigenlijk niet bestaat.
“Zit eens recht.” “Je schouders naar achter.” “Niet onderuitgezakt zitten.”
Waarschijnlijk heb je deze uitspraken al tientallen keren gehoord van vrienden of familie. Veel mensen zijn ervan overtuigd dat rug- of nekpijn ontstaat door een “slechte houding” en dat er één perfecte manier bestaat om te zitten, staan of werken.
Maar klopt dat eigenlijk wel?
Het korte antwoord: nee.
De beste houding is… je volgende houding
Dat klinkt misschien vreemd, maar het is één van de belangrijkste inzichten uit de moderne kinesitherapie.
Ons lichaam is gemaakt om te bewegen, niet om langdurig in één positie te blijven. Zelfs een houding die “perfect” lijkt, kan klachten geven als je ze urenlang aanhoudt.
Het probleem is dus meestal niet hoe je zit, maar hoe lang je in dezelfde houding blijft.
Vergelijk het met wandelen. Een wandeling van een halfuur voelt meestal aangenaam. Maar als je zes uur onafgebroken zou wandelen zonder pauze, zou dat voor de meeste mensen ook klachten veroorzaken.
Hetzelfde geldt voor zitten, staan of werken achter een computer.
Kan een slechte houding dan helemaal geen pijn veroorzaken?
Zo eenvoudig is het ook weer niet.
Sommige houdingen kunnen tijdelijk meer belasting geven aan bepaalde spieren of gewrichten. Zeker wanneer je lichaam daar onvoldoende op voorbereid is of wanneer je al een bestaande blessure hebt.
Maar onderzoek toont aan dat er geen eenduidige “slechte houding” bestaat die automatisch leidt tot rug- of nekklachten.
Je kent ongetwijfeld iemand die heel onderuitgezakt zit en nooit rugpijn heeft. En misschien ken je ook iemand die altijd mooi rechtop zit, maar toch regelmatig klachten ervaart.
Pijn is namelijk veel complexer dan enkel de positie van een gewricht. Factoren zoals slaap, stress, conditie, spierkracht, herstel, werkbelasting en algemene gezondheid spelen eveneens een belangrijke rol.
Waarom voelen sommige houdingen dan toch ongemakkelijk?
Wanneer je lange tijd in dezelfde positie blijft, raken bepaalde spieren vermoeid terwijl andere nauwelijks gebruikt worden. Ook de gewrichten krijgen minder variatie in hun belasting en het lichaam geeft een signaal dat het tijd is om te bewegen.
Dat signaal ervaren we vaak als stijfheid of een zeurende pijn.
Eigenlijk doet je lichaam precies wat het moet doen: het moedigt je aan om van houding te veranderen en te bewegen.
Wat doen wij als kinesitherapeut?
Bij kinesitherapie kijken we daarom verder dan alleen je houding.
We onderzoeken onder andere:
- hoe jouw lichaam beweegt;
- welke activiteiten je klachten uitlokken;
- hoe sterk en belastbaar je spieren zijn;
- de hoeveelheid variatie in je dagelijkse bewegingen;
- welke factoren je herstel kunnen beïnvloeden.
De behandeling bestaat dan ook niet uit “leren rechter zitten” of “het aanleren van de juiste houding”. Wel werken we aan het verbeteren van je belastbaarheid door gerichte oefeningen, krachtopbouw, mobiliteit en praktische adviezen die passen bij jouw werk, hobby’s en levensstijl.
En waar past osteopathie hierin?
Ook binnen de osteopathie ligt de nadruk niet uitsluitend op de positie van een bepaald gewricht. Een osteopaat bekijkt eerder hoe bepaalde gewrichten en structuren ten opzichte van elkaar bewegen.
Beweging > positie
Manuele technieken zoals mobilisaties en manipulaties kunnen helpen om een eventuele bewegingsbeperking terug te winnen en spanning te verminderen.
Die verbeterde beweeglijkheid is echter geen einddoel op zich.
Ze vormt vooral een vertrekpunt om opnieuw comfortabel te bewegen en voldoende variabiliteit te hebben in het lichaam. Daarom vullen kinesitherapie en osteopathie elkaar vaak mooi aan: waar manuele behandeling soms een eerste stap kan zijn in het herstel, zorgt actieve oefentherapie ervoor dat je lichaam de nieuwe bewegingsmogelijkheden ook leert gebruiken en behouden.
Wat kun je zelf doen?
Een paar eenvoudige gewoontes maken vaak al een groot verschil:
- Wissel regelmatig van houding.
- Sta elk halfuur even recht om het zitten te onderbreken.
- Blijf voldoende bewegen gedurende de dag.
- Bouw je conditie en spierkracht geleidelijk op.
Conclusie
De zoektocht naar de perfecte houding is eigenlijk de verkeerde vraag.
Je lichaam is niet gemaakt om altijd kaarsrecht te zitten of voortdurend dezelfde positie aan te nemen. Het is gemaakt om te bewegen, zich aan te passen en verschillende houdingen af te wisselen.
Heb je regelmatig last van rug-, nek- of schouderklachten? Dan kijken we samen verder dan alleen je houding. Door te begrijpen waarom je klachten ontstaan én je lichaam opnieuw sterker en belastbaarder te maken, werken we aan een duurzaam herstel.
Want uiteindelijk blijft de beste houding… je volgende houding.
Bronnen:
Caneiro JP, O’Sullivan P, Smith A, et al. Beliefs about the body and pain: the critical role in musculoskeletal pain management. British Journal of Sports Medicine. 2020.
Peter O’Sullivan. It’s time for change with the management of non-specific chronic low back pain. British Journal of Sports Medicine. 2012.
Kieran O’Sullivan, et al. What do physiotherapists consider to be the best sitting spinal posture? Manual Therapy. 2012.
Swain CTV, et al. No consensus on causality of spine postures or physical exposure and low back pain: A systematic review of systematic reviews.
Journal of Biomechanics, 102, 109312. 2020.
Hartvigsen J, et al. What low back pain is and why we need to pay attention.
The Lancet, 391(10137), 2356–2367. 2018
Wie is Balder Van Stichel?
Mijn naam is Balder en sinds 2026 kinesitherapeut bij Bodypoint. Ik studeerde in 2024 af als sportkinesitherapeut aan de VUB en momenteel combineer ik mijn werk met de opleiding osteopathie in Antwerpen.
Mijn interesse binnen het werkveld is stilaan verschoven naar wervelkolom-gerelateerde klachten, zoals lage rugpijn, nekpijn, schouderklachten en hoofdpijn.
Elke klacht is uniek dus ik werk steeds volgens een behandelschema op maat.