Vestibulaire revalidatie – Kinesitherapie bij duizeligheid
door Emy Van Rode – Kinesitherapeute
Iedereen is al wel eens duizelig geweest. In de meeste gevallen is dit slechts kortstondig, bijvoorbeeld als je ziek bent, lage bloeddruk hebt, alcohol gedronken hebt,…
Maar wat als duizeligheidsklachten blijven duren of als deze het dagelijks functioneren belemmeren?
De eerste stap is altijd een consultatie bij de huisarts. Hij of zij zal je onderzoeken en bij twijfel doorverwijzen naar een neus-keel-oorarts of neuroloog om een diagnose te stellen. Na een diagnose komt een deel van deze patiënten bij een kinesitherapeut terecht, met een doorverwijzing voor vestibulaire revalidatie.
Wat verstaan we onder duizeligheid?
Ammar et al., 2017 beschreef 4 types duizeligheid (die echter niet heel betrouwbaar zijn, gezien duizeligheid door iedereen anders ervaren en beschreven wordt). Maar grosso modo spreken we van:
1) Licht in het hoofd
2) Presyncope/ gevoel flauw te vallen
3) Balansstoornissen / wankel gevoel
4) Draaiduizeligheid/ vertigo
Wanneer er sprake is van lichthoofdigheid of presyncope is meestal het evenwichtsorgaan zelf niet aangedaan. Er moet dan achterhaald worden of er nog andere factoren betrokken zijn, zoals neurologische, psychologische of cardiologische problemen. Bij balansstoornissen en draaiduizeligheid is er een grote aanwijzing dat het evenwichtsorgaan of de verwerking in het brein aan de oorzaak ligt.
Duizeligheid kan gepaard gaan met andere symptomen zoals hoofdpijn, misselijkheid/braken, katergevoel, zeeziekte/reisziekte, klachten van het oor (suizen, vol gevoel,…).
Wanneer is vestibulaire revalidatie juist nuttig?
De arts-specialist, meestal een neus-keel-oor arts of neuroloog, kan doorverwijzen wanneer er sprake is van een vestibulaire aandoening (een aandoening waarbij het evenwichtsorgaan/Vestibulum betrokken is). Hierbij kan het probleem zich in het brein bevinden (of beter gezegd, de verwerking in het brein), of in het evenwichtsorgaan zelf.
Even een overzicht:
- Centrale vestibulaire aandoeningen
- Aandoeningen van de hersenen/hersenstam
- Vestibulaire migraine
- Perifere vestibulaire aandoeningen
- BBPV/draaiduizeligheid
- Vestibulaire hypofunctie enkelzijdig of dubbelzijdig (Ziekte, verlamming of zwakte van het evenwichtsorgaan)
- Ziekte van Menière
*PPPD is een recent ontwikkelde diagnose voor chronische duizeligheid. Het is een vestibulaire aandoening, waarbij ook het verwerkingssysteem in het brein minder goed functioneert. De ziektemechanismen zijn nog relatief ongekend, maar emotioneel trauma/psychosomatische klachten zijn zeker en vast gelinkt aan deze aandoening. (Staab. et al., 2017).
Wat doet een vestibulaire therapeut?
Op basis van een vraaggesprek/anamnese gaan we dieper in op de klacht, het ontstaansmechanisme en de medische voorgeschiedenis. Uit dit gesprek trachten we een eerste diagnose te formuleren die we verder toetsen in het onderzoek. Tijdens het onderzoek worden eerst en vooral rode vlaggen uitgesloten (dit zijn klinische tekens die kunnen wijzen op een ernstigere pathologie en waarbij een doorverwijzing noodzakelijk is). Daarna doen we enkele tests om de diagnose te bevestigen/te weerleggen.
Welke tests worden afgenomen?
-
- Tests om centrale vestibulaire aandoeningen uit te sluiten
- Evenwichtstests
- Ganganalyse
- BPPV tests (Zie vorige blog over BPPV/draaiduizeligheid)
Wanneer we de informatie uit het vraaggesprek en het onderzoek samenleggen, komen we tot een werkdiagnose en stellen we een behandelplan op. In sommige gevallen, zoals bij BPPV, zijn slechts enkele behandelingen nodig. Bij andere duizeligheidsklachten zal een langdurige therapie nodig zijn, waarbij de patiënt ook zelf dagelijks huiswerkoefeningen moet doen, tot 3 maal per dag en gedurende minimum 4 tot 7 weken. Hoe vaak en hoe lang je moet oefenen hangt af van de diagnose en of het gaat om een acute en chronische pathologie. De belangrijke insteek is: train het brein (en het evenwichtsorgaan)! (Behr. et al., 2025; Hall. et al., 2022).
Bronvermelding:
Cursus IVRT – Vestibulaire revalidatie / duizeligheidstherapie
Ammar, H., Govindu, R., Fouda, R., Zohdy, W., & Supsupin, E. (2017). Dizziness in a community hospital: central neurological causes, clinical predictors, and diagnostic yield and cost of neuroimaging studies. Journal of Community Hospital Internal Medicine Perspectives, 7(2), 73–78. https://doi.org/10.1080/20009666.2017.1332317
Staab, J. P., Eckhardt-Henn, A., Horii, A., Jacob, R., Strupp, M., Brandt, T., & Bronstein, A. (2017). Diagnostic criteria for persistent postural-perceptual dizziness (PPPD): Consensus document of the committee for the Classification of Vestibular Disorders of the Bárány Society. Journal of Vestibular Research, 27(4), 191–208. https://doi.org/10.3233/VES-170622
Hall, C. D., Herdman, S. J., Whitney, S. L., Anson, E. R., Carender, W. J., Hoppes, C. W., Cass, S. P., Christy, J. B., Cohen, H. S., Fife, T. D., Furman, J. M., Shepard, N. T., Clendaniel, R. A., Dishman, J. D., Goebel, J. A., Meldrum, D., Ryan, C., Wallace, R. L., & Woodward, N. J. (2022). Vestibular rehabilitation for peripheral vestibular hypofunction: An updated clinical practice guideline from the Academy of Neurologic Physical Therapy of the American Physical Therapy Association. Journal of Neurologic Physical Therapy, 46(2), 118–177. https://doi.org/10.1097/NPT.0000000000000382
Wie is Emy Van Rode?
Emy Van Rode studeerde in 2014 af als kinesitherapeute aan de Vrije Universiteit Brussel. Ze volgde nog een bijkomende postgraduaatopleiding Manuele therapie aan de Universiteit Gent. Sinds enkele jaren ben is Emy geboeid geraakt door de complexiteit van aandoeningen gerelateerd aan het hoofd en de hals. In deze specialisatie verdiepte ze zich de afgelopen jaren meer en meer. Sinds 2021 is Emy een van de kinesisten in Londerzeel bij Bodypoint.
In 2025 was ze mede-oprichter van de Vereniging Voor Orofaciale Kinesitherapeuten.
In februari 2026 behaalde ik het certificaat van vestibulair therapeut. Een mooie aanvulling bij mijn behandelingen van klachten afkomstig van het hoofd-halsgebied.