Hoe stress het lichaam beïnvloedt: Een osteopatische visie
door Liesa Daelemans – Osteopaat
Hoe stress het lichaam beïnvloedt:
Een osteopatische visie
De zomervakantie is voorbij en het dagelijks leven komt weer op gang. Agenda’s vullen zich, routines worden hernomen en de druk van werk, gezin en sociale verplichtingen neemt toe. Die regelmaat kan houvast geven, maar tegelijk zorgt het er vaak ook voor dat stress opnieuw meer aanwezig is.
Stress is op zich een normaal onderdeel van het leven. Acute stress kan zelfs nuttig zijn: het mobiliseert energie en verhoogt de alertheid. Wanneer stress echter langdurig aanwezig blijft, kan dit leiden tot functionele verstoringen in verschillende lichaamssystemen. Osteopathie richt zich op de samenhang tussen deze systemen en kan ondersteuning bieden bij het herstel van balans.
In deze blog bespreken we beknopt hoe stress invloed kan hebben op vlak van spierspanning, ademhaling, spijsvertering en het kaak-gewricht, en hoe een osteopatische behandeling hierbij kan helpen.
Stress en spierspanning: waarom je nek en schouders zo vaak vastzitten
Bij aanhoudende stress wordt het orthosympathische zenuwstelsel overactief, waardoor spieren continu in een verhoogde spanning verkeren. Die spanning uit zich vaak in de nek, schouders en rug, maar kan het hele bewegingsapparaat beïnvloeden. Dit zorgt voor verminderde beweeglijkheid, kan doorstroming van bloed beperken en bijdragen aan vermoeidheid en pijnklachten.
Osteopatische benadering: door zachte bindweefsel-technieken en gerichte manipulatie kan de beweeglijkheid van gewrichten en spieren hersteld worden ter bevordering van de bloedcirculatie. Verder vermindert dit ook de belasting van het overprikkeld zenuwstelsel.
Stress en ademhaling: hoe spanning je middenrif beïnvloedt
Chronische stress gaat vaak samen met een oppervlakkige top-ademhaling. Hierdoor raakt het diafragma beperkt in zijn beweging. Omdat dit een centrale rol speelt in ondermeer de mechanica van zowel borst- als buikorganen, kan dit leiden tot klachten als benauwdheid, drukgevoel op de borst of maag-darmproblemen.
Osteopatische benadering: behandeling van het diafragma, ribben en wervelkolom kan de ademhalingsdynamiek verbeteren. Het is wetenschappelijk bewezen dat dit bijdraagt aan ontspanning en positief effect heeft op de balans tussen het sympathische en parasympathische zenuwstelsel.
Stress en spijsvertering: waarom je darmen zo gevoelig zijn
Het maag-darmstelsel is sterk verweven met stress via de gut-brain axis. Bij verhoogde spanning wordt de spijsverteringsactiviteit vaak geremd, wat zich bijvoorbeeld kan uiten in krampen, constipatie of een opgeblazen gevoel.
Osteopatische benadering: door viscerale technieken kan de beweeglijkheid van de organen en omliggende structuren ondersteund worden. Dit optimaliseert de doorbloeding en bezenuwing om de functie van het spijsverteringsstelsel positief te beïnvloeden. Via de schedel past men ook zachte ‘craniale’ technieken toe om de gut-brain axis te benaderen.
Kaakpijn en stress: de link met tandenknarsen en hoofdpijn
Een veelvoorkomende uiting van stress is bruxisme (tandenknarsen of kaakklemmen). Dit kan leiden tot pijn in de kauwspieren, temporomandibulaire dysfunctie (TMD), hoofdpijn en nekklachten. Daarnaast kan stress ook subtiele spanningen veroorzaken in het schedel-duraal systeem, wat de regulatie van het zenuwstelsel beïnvloedt.
Osteopatische benadering: behandeling van de kaakgewrichten en kauwspieren kan verlichting geven bij lokale klachten. Binnen de craniale therapie worden bovendien zachte technieken toegepast om spanning in het schedel-duraal systeem te reguleren. Dit kan een positief effect hebben op de autonome regulatie en het algemene gevoel van ontspanning.
Osteopathie bij stress: hoe een behandeling kan helpen
Stress beïnvloedt het lichaam dus op verschillende niveaus: musculoskeletaal, visceraal en craniosacraal. Osteopathie kan met gerichte technieken bijdragen aan het herstellen van balans tussen deze systemen, waardoor zowel fysieke als functionele klachten verlicht kunnen worden.
Het lichaam en geest zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Door niet alleen de symptomen maar ook de onderliggende spanningspatronen te behandelen, kan osteopathie een waardevolle rol spelen in de begeleiding van mensen met stressgerelateerde klachten. Zo maakt de osteopaat ook gebruik van adviezen en kan je tools aanreiken zoals meditatie en ademhalingsoefeningen. Bij Bodypoint staat een multidisciplinaire samenwerking voorop, bijvoorbeeld met onze psycholoog, Cis Bellon.
Herken je jezelf in deze signalen of merk je dat stress zich steeds vaker in je lichaam vastzet? Dan kan een osteopatisch consult je helpen om opnieuw meer rust, balans en bewegingsvrijheid te ervaren. Neem gerust contact op voor meer informatie of om een afspraak te maken bij Liesa Daelemans, onze osteopaat bij Bodypoint!
Literatuur waarmee deze blog wordt ondersteund:
- Arienti, C., Negrini, S., Picco, D., Bacega, S., Saraceni, V. M., & Villafañe, J. H. (2018). Osteopathic manipulative treatment is effective on autonomic nervous activity in healthy subjects: A systematic review of the literature. Complementary Therapies in Medicine, 37, 8–13. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2018.01.014
- Cerritelli, F., Frattura, G., Valente, M., Barlafante, G., Renzetti, C., D’Orazio, L., … & Cozzolino, V. (2025). Short-term effects of osteopathic manipulative treatment on autonomic nervous system activity: A randomized controlled trial. Scientific Reports, 15, 12258. https://doi.org/10.1038/s41598-025-92092-8
- D’Alessandro, G., Cerritelli, F., & Cortelli, P. (2016). Sensitization and interoception as key neurological concepts in osteopathy and other manual medicines. Frontiers in Neuroscience, 10, 100. https://doi.org/10.3389/fnins.2016.00100
- Edwards, D. J., Ward, E., & Close, S. (2020). Cranial osteopathy: Its fate seems clear. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 24(2), 134–140. https://doi.org/10.1016/j.jbmt.2020.01.002
- Giles, P. D., Hensel, K. L., Pacchia, C. F., & Smith, M. L. (2013). Suboccipital decompression enhances heart rate variability indices of cardiac control in healthy subjects. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 19(2), 92–96. https://doi.org/10.1089/acm.2011.0875
- Jäkel, A., & von Hauenschild, P. (2012). A systematic review to evaluate the clinical benefits of craniosacral therapy. Complementary Therapies in Medicine, 20(6), 456–465. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2012.07.009
- Manzotti, A., Cerritelli, F., Esteves, J. E., Lista, G., Lombardi, E., La Rocca, S., & Gallace, A. (2015). Dynamic touch reduces physiological arousal in preterm infants: A role for c-tactile afferents? Developmental Cognitive Neuroscience, 15, 56–63. https://doi.org/10.1016/j.dcn.2015.08.001
- Tesarz, J., Gerhardt, A., Schommer, N. C., Treede, R. D., & Eich, W. (2013). Alterations in endogenous pain modulation in endurance athletes: An experimental study using quantitative sensory testing and the cold pressor task. Pain, 154(7), 1022–1029. https://doi.org/10.1016/j.pain.2013.03.020
- Wójcik, R., Pawlik, M., Kot, J., & Płaszewski, M. (2020). Influence of craniosacral therapy on the secretion of stress hormones in humans. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 24(4), 555–560. https://doi.org/10.1016/j.jbmt.2020.04.013
- Zhang, Y., Zhang, R., Lu, Y., Hu, S., Chen, J., Wu, Y., … & Xie, H. (2023). Effects of craniosacral therapy on stress biomarkers and heart rate variability in fire cadets: A randomized controlled trial. Scientific Reports, 13, 7402. https://doi.org/10.1038/s41598-023-34093-z
Wie is Liesa Daelemans?
Ik ben een therapeut met een hart voor mensen, die bovendien veel belang hecht aan de wetenschap. Meteen na de opleiding ‘Kinesitherapie en bewegingswetenschappen’ aan de KU Leuven (2019) mocht ik opstarten als kinesitherapeut bij Bodypoint te Londerzeel. Daarna volgde ik een postgraduaat ‘Manuele Therapie’ te Gent en volgde ik regelmatig bijscholingen als kinesitherapeut. De afgelopen jaren heb ik me voornamelijk ingezet tot het volbrengen van de opleiding voor ‘Osteopathie D.O.’ bij IAO te Antwerpen – Buckinghamshire New University. Sinds augustus 2024 ben ik dan ook voltijds werkzaam als osteopaat te Londerzeel.